Przewlekła niewydolność serca

Co to jest PNS?

Przewlekła niewydolność serca, w skrócie PNS, występuje, gdy serce nie jest w stanie przepompować wystarczającej ilości krwi przez organizm z powodu spadku skuteczności pompowania. Lekarze określają wydolność serca parametrem o nazwie frakcja wyrzutowa (EF). Normalna wartość EF jest wyższa niż 55%, lecz w przypadku PNS spada zwykle do wartości poniżej 45-50%. Jest to często skutkiem uszkodzenia mięśnia sercowego wskutek ataku serca, nieleczonych chorób wieńcowych oraz długotrwałego nadciśnienia tętniczego. Schorzenie może być również dziedziczone lub wystąpić na skutek infekcji.

Jak częstym schorzeniem jest PNS?

Niewydolność serca jest schorzeniem o rozmiarach epidemii, które dotyka ponad 25 milionów ludzi na świecie. Jedna z 10 osób w wieku powyżej 65 lat zachoruje na niewydolność serca (Amerykańskie Stowarzyszenie Chorób Serca; www.americanheart.org).

Jakie są objawy PNS?

Do typowych objawów niewydolności serca należy spłycenie oddechu, zmęczenie, osłabienie, częsty kaszel i trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak zakupy lub wchodzenie po schodach. Kolejnym z symptomów niewydolności serca jest nagromadzenie cieczy w nogach, stopach, brzuchu i płucach.

Jak leczy się PNS?

Niewydolność serca jest schorzeniem przewlekłym, wymagającym leczenia przez całe życie. Niektóre postacie niewydolności serca leczy się farmakologicznie lub za pomocą urządzeń wszczepialnych, takich jak rozruszniki serca i defibrylatory wszczepialne. Jednak te metody leczenia nie sprawdzają się u wszystkich pacjentów i nie zawsze przynoszą poprawę. System Optimizer Smart oparty na technologii CCM został opracowany z myślą o leczeniu objawów u większości pacjentów, u których nie można stosować innych form leczenia, lub dotychczasowe leczenie okazało się mało skuteczne.

Leczenie niewydolności serca

Leczenie niewydolności serca zależy od przyczyny schorzenia. Ogólnym celem leczenia jest skorygowanie leżącej u podstaw schorzenia patologii, zmniejszenie objawów, aby zapobiec pogorszeniu stanu, ograniczyć częstotliwość leczenia szpitalnego oraz przedłużenie życia pacjenta.

Wszyscy pacjenci z PNS poddawani są leczeniu za pomocą diuretyków (leki moczopędne), inhibitorów konwertazy angiotensyny, beta blokerów lub inhibitorów aldosteronu (wszystkie leki, które blokują układ neurohormonalny organizmu), o ile nie uniemożliwiają tego skutki uboczne leczenia farmakologicznego. U większości pacjentów z PNS, zalecane jest również urządzenie ICD, które ma przeciwdziałać powstawaniu potencjalnie niebezpiecznych dla życia szybkich rytmów serca. Pacjenci o przedłużonym zespole QRS i skurczach niesynchronicznych (które występują w około 30% przypadków) poddawani są dodatkowej terapii polegającej na resynchronizacji serca (CRT), z użyciem specjalnego rodzaju rozrusznika serca oprócz leczenia farmakologicznego i wszczepianego urządzenia ICD. Jednak u większości pacjentów z niewydolnością serca występuje normalny czas trwania QRS, przez co nie kwalifikują się do leczenia CRT. Dla tych pacjentów, którzy stanowią około 70% cierpiących na PNS, nie istniał dotychczas sposób leczenia z wykorzystaniem urządzeń. System Optimizer™ firmy Impulse Dynamics oferuje po raz pierwszy rozwiązanie dla pacjentów z umiarkowaną do znacznej niewydolnością serca i normalnym czasem QRS.

Terminologia

Frakcja wyrzutowa (EF)

stanowi ilość krwi, jaką przepompowuje przez organizm główna komora pompująca (tj. lewa komora) za każdym uderzeniem serca, wyrażona jako procent objętości krwi w tej komorze na początku uderzenia. Przy każdym skurczu serce wyrzuca normalnie 55-70% krwi znajdującej się w komorze. U osób z PNS i z osłabionym mięśniem sercowym EF wynosi zwykle 45-50%.

Zespół QRS

ostre wychylenie zapisu elektrokardiograficznego (EKG, rejestrującego aktywność elektryczną serca), które odpowiada aktywności elektrycznej generowanej, gdy mięśnie komór zostają pobudzone i rozpoczyna się skurcz. Zwykle czas trwania zespołu QRS jest krótszy od 120 milisekund, co oznacza, że cały mięsień sercowy pobudzany jest w czasie do 120 milisekund. U wielu pacjentów z niewydolnością serca zespół QRS wydłuża się nienormalnie, co oznacza, że pobudzenie całego mięśnia sercowego wymaga o wiele dłuższego czasu i skurcze stają się niesynchroniczne. W takich przypadkach wskazane może być leczenie zwane resynchronizacją serca (CRT – opisane poniżej).

Resynchronizacja serca (CRT)

zwana też stymulacją dwukomorową jest formą leczenia PNS, w którym stosuje się specjalistyczny rozrusznik, który ma na celu przywrócić koordynację działania prawej i lewej komory. Leczenie CRT jest wskazane u pacjentów z PNS, u których występuje niesynchronia serca, charakteryzująca się przedłużonym czasem QRS.

Wszczepialny kardiowerter-defibrylator (ICD)

urządzenie, które monitoruje pracę serca pod kątem potencjalnie niebezpiecznych rytmów serca, takich jak migotanie komór (gdy mięśnie serca kurczą się całkowicie chaotycznie, przez co nie następuje pompowanie krwi) lub częstoskurcz (gdy serce bije bardzo szybko). Gdy urządzenie ICD wykryje taki stan, wysyła ono wstrząsowe impulsy elektryczne mające przywrócić prawidłowe skurcze serca. Urządzenia ICD są ważne dla przedłużenia życia niektórych pacjentów z niewydolnością serca, lecz nie leczą niewydolności, nie pomagając w poprawie jakości życia lub tolerancji wysiłkowej pacjenta.

Kwestionariusz jakości życia z niewydolnością serca Minnesota (MLWHFQ)

specjalny kwestionariusz dotyczący niewydolności serca, wypełniany przez pacjentów, który zawiera 21 pytań uznanych za reprezentatywne dla tego, jak niewydolność serca może wpłynąć na główne fizyczne, emocjonalne, społeczne i psychiczne aspekty dotyczące jakości życia. Pacjenci odpowiadają na każde pytanie przyznając punkty w skali od 1 do 6, gdzie 1 odpowiada dobrej jakości życia, a 6 niskiej jakości życia. Wyniki służą do stworzenia globalnego indeksu jakości życia. Kwestionariusz MLWHFQ jest wykorzystywany do oceny jakości życia pacjenta oraz do śledzenia zmian w jakości życia w reakcji na leczenie. Niższy wynik w MLWHFQ odpowiada poprawie jakości życia.